A-specifieke lage rugklachten / Lumbago

In principe kunnen aspecifieke lage rugklachten opgevat worden als symptomen van op zich "normale" degeneratieve processen, waarvan het eindstadium benoemd wordt als artrose.
N.B.Een directe oorzakelijke relatie tussen degeneratieve processen en de manifestatie van lage rugklachten is niet aanwezig!!! Bij mensen met en zonder rugklachten worden evenveel degeneratieve verschijnselen gevonden.
De manifestatie van lage rugklachten moet bezien worden vanuit het evenwicht belasting- belastbaarheid, waarbij altijd de optelsom van de belastende factoren in relatie met de constant zich aanpassende belastbaarheid betrokken dient te worden.
In de voorgeschiedenis van de klachtmanifestatie is altijd een verstoring van het voor de patiënt normale evenwicht te vinden, vaak in de psycho-sociale omstandigheden, maar ook in de taak-, omgevings-, houding- en bewegings factoren, algehele gezondheidstoestand, waardoor of de belastbaarheid c.q. het herstelvermogen of aanpassingsvermogen tijdelijk verminderd is, of de netto fysieke belasting duidelijk toegenomen is in combinatie met onvoldoende aanpassingsmogelijkheden.
Behalve aandacht voor deze meer oorzakelijke relatie vanuit het belasting / belastbaarheidsevenwicht dient er ook aandacht te zijn voor gedragsmatige invloeden, die het klachtgedrag in stand houden of versterken.
De gedragsmatige benadering van rugklachten, waarbij deze invloeden centraal staan, komt later aan de orde bij chronische lage rugpijn.Zie ook: Winter,F de, De Pijn De Baas).
In dit eerste deel van de theorie over de aanpak van aspecifieke lage rugklachten wordt vooral aandacht besteed aan de somatische belasting-belastbaarheids-aspecten.

Indeling lage rugklachten
> 90% aspecifieke lage rugklachten op basis van
- degeneratieve processen intervert. gewr.: discus, facet, degen. proces heup- / SI-gewr. )
- fysieke overbelasting
- psychosociale overbelasting

< 10% specifieke rugkl. op basis van:
- radiculair syndroom
- ernstige houdingsafwijking
- traumata
- pathologie: tumoren, infecties, fracturen, M. Bechterew

Behandeling:
Uit de NHG-Standaard Lage Rugpijn blijkt dat bij een eerste episode van acute lage rugpijn de prognose gunstig is en geen enkele behandeling een beter resultaat heeft dan afwachten van het natuurlijke beloop: spontaan verdwijnen van de pijn treedt in de open bevolking bij 50 % op binnen 1 week, bij 95% binnen 3 maanden. Bij de groep die naar de huisarts gaat, duurt herstel al langer (zelfselectie, slechts 10-20% v.d. mensen met lage rugklachten gaat naar de huisarts): ca 30% is na 4 weken van de pijn af, ca 50% na 6 weken.
Om deze redenen wordt bij een eerste episode van aspecifieke lage rugpijn bij voorkeur een afwachtend beleid gevoerd. De huisarts geeft adviezen, gericht op tijdgecontingeerd bevorderen van normaal functioneren, afgestemd op de hulpvraag en leefsituatie van de patiënt.
Bij subacute rugpijn > 6-12 weken of chronisch >12 weken, kan bij dysfunctioneren, tijdgecontingeerd oefentherapie voorgeschreven worden, gericht op activeren en herstel van zelfredzaamheid.

Kenmerken van een gerichte behandeling zijn:
- inzicht gevend
- niet afhankelijkmakend
- eigen werkzaamheid stimulerend
- tijd-gecontigeerde behandeling i.p.v. pijn-gecontigeerde behandeling (gedoseerd opbouw-aspekt kennis / inzicht / vaardigheden stuurt behandeling)
- functioneel, ADL-gericht

Goede algehele conditie is beste preventie! Bevorderen lichaamsgevoel, zelf waarnemen van standen en belastingsgrenzen is zeer belangrijk in de totale behandeling.

Cognitiedoelen:
- kennis en inzicht t.a.v. het voorkomen van overbelasting van de rug door:
- gunstig houdings-en bewegingsgedrag (en bloc bewegen, handhaven fysiol. kr.)
- respecteren van piek- en duur- belastingsgrenzen met een opbouw in de loop van het herstelproces (zie gunstig buk- en til-gedrag in de Syllabus)
- preventief leren denken van de patient t.o.v. alle belastende factoren
- juist gebruik hulpmiddelen

Attitudedoelen:
- bewuste keuzes t.a.v. het te veranderen gedrag en t.a.v. de opbouw van de belastbaarheid door locale en algehele verbetering van samenwerking en functionele kracht van de aangedane regio’s en het integreren in de ADL
- willen ontspannen
- houdings- en bewegings-adviezen willen toepassen,
- ergonomische adviezen willen toepassen
- taak willen opsplitsen in kleinere delen
- hulp en hulpmiddelen willen vragen indien nodig
- respecteren en verleggen van de grenzen van belastbaarheid
- preventief willen denken
- erkennen/rekening houden met invloed stresserende life events