Reumatoide artritis

Reumatoide Artritis
Reumatoide Artritis, ofwel RA, is een ziektebeeld dat gekenmerkt wordt door chronische gewrichtsontstekingen. Artritis is het Griekse woord voor gewrichtsontsteking, chronisch betekent een ziekte die langer dan zes maanden duurt.

RA komt alle leeftijden voor, iets vaker bij vrouwen dan bij mannen. De ziekte kent een grillig verloop: periodes waarin de ziekte actief en rustig is, wisselen elkaar af.

Hoe ontstaat de ziekte?
Ondanks veel onderzoek is nog niet bekend waardoor Reumatoide Artritis wordt veroorzaakt. Het antwoord op de vraag waarom iemand RA krijgt, kan daarom ook niet gegeven worden. Het is een samenspel van verschillende factoren, waarbij bekend is dat de erfelijkheid een zeer kleine rol speelt. Een andere factor is een ontregeling van het eigen afweersysteem. Ook wordt op dit moment onderzoek gedaan naar de invloed van hormonen op het ontstaan van RA. Reumatoide Artritis wordt niet veroorzaakt door een koud en vochtig klimaat. Wel is bekend dat weersomstandigheden van invloed kunnen zijn op de klachten.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
Om de diagnose te stellen wordt vooral gebruikt gemaakt van een lichamelijk onderzoek. In dit onderzoek kijkt uw behandelend arts of er gewrichten ontstoken zijn. Ter ondersteuning van het lichamelijk onderzoek kan gebruik gemaakt worden van bloedonderzoek. Als gewrichten ontstoken zijn, stijgen in het bloed vaak de bezinking en de CRP waarde. Omdat deze waarde ook verhoogd kunnen zijn bij andere ontstekingen, wordt bloedonderzoek alleen gebruikt als aanvulling op het lichamelijk onderzoek. Ook zullen deze waarden nauwelijks verhoogd zijn als er alleen kleine gewrichten ontstoken zijn, terwijl er dan wel degelijk sprake kan zijn van RA. Het bloed kan ook onderzocht worden op reumafactoren. Een reumafactor is een stof die bij de mensen met RA voorkomt en slechts bij een klein percentage van de mensen die geen RA hebben. Toch wordt ook dit onderzoek alleen gebruikt om de diagnose te ondersteunen. Het onderzoek geeft geen uitsluitsel over de diagnose, omdat mensen ook RA kunnen hebben als zij geen reuma factoren in het bloed hebben.

Op een rontgenfoto is te zien of een gewricht beschadigd is. Dit komt pas voor als de RA in een vergevorderd stadium is. Daarom is het niet mogelijk om aan de hand van een rontgenfoto vast te stellen of iemand beginnende RA heeft. Doordat er geen bloedtest voorhanden is, waarmee met absolute zekerheid kan worden vastgesteld of er sprake is van chronische gewrichtsreuma, kan het geruime tijd duren voordat de diagnose met zekerheid gesteld kan worden.

Hoe verloopt de ziekte?
RA verloopt bij iedereen anders. In de beginperiode is niet te zeggen hoe de ziekte zich zal ontwikkelen. Sommige mensen hebben lichte aanvallen waaraan zij geen beperkingen overhouden. Anderen hebben enkele periodes waarin de ziekte actief is. Ook zij houden vrijwel geen beperkingen over. Als het ziekteproces agressiever verloopt en steeds maar terugkeert, of continu aanwezig blijft, kunnen de gevolgen ingrijpender zijn. Met een goede behandeling kan het ziekteproces echter aanmerkelijk worden vertraagd, de pijn draaglijk worden gemaakt en het risico op blijvende beschadiging van de gewrichten worden verkleind. Met de behandelmethoden van tegenwoordig, waaronder verbeteringen in medicijnen, komt het nog maar zelden voor dat iemand met RA blijvend in een rolstoel terechtkomt.

Wat merk ik van de ziekte?
RA is een ziekte met een grillig verloop, periodes waarin de ziekte actief en rustig is, wisselen zich af. Klachten treden met name op als de ziekte actief is en de gewrichten ontstoken zijn.

Gewrichtsontstekingen
Als een gewricht ontstoken is, gaat het pijn doen, wordt het warm en gezwollen en is het minder goed te bewegen. Stijfheid doet zich met name voor in de ochtend of als u lange tijd in dezelfde houding hebt gezeten. Ook vermoeidheid is een klacht waar veel mensen met RA last van hebben. In het begin van de ontsteking hoeft de zwelling nog niet zo duidelijk te zijn.

Pijn kan de nachtrust verstoren. Ook kunt u zich voelen alsof u een griep onder de leden heeft, met koorts, zwakte en een gebrek aan eetlust. De ontsteking heeft vaak bloedarmoede tot gevolg. Ook dit draagt bij aan gevoelens van vermoeidheid.

Gewrichtsbeschadiging
Beschadigingen aan de gewrichten als gevolg van de ontstekingen kunnen niet meer herstellen. Daarom wordt in de behandeling veel nadruk gelegd op het voorkomen van gewrichtsbeschadigingen. Beschadigde gewrichten kunnen ook leiden tot vervormingen van het gewricht. Hierdoor kunnen bijvoorbeeld de vingers scheef gaan staan of vergroeien.

Kleine knobbeltjes
Onder de huid kunnen kleine knobbeltjes ontstaan, zogenaamde noduli. Deze knobbeltjes ontstaan op plaatsen van druk, bijvoorbeeld aan de achterzijde van de arm bij de elleboog. Deze knobbeltjes zijn niet gevaarlijk. Ze kunnen wel in de weg zitten of ontsierend zijn. Meestal is er geen behandeling nodig.

Beknelling van de zenuw
Soms kan een ontstoken gewricht of pees leiden tot een beknelling van de zenuw. Dit kan tot pijn leiden, of tot een slapend gevoel, bijvoorbeeld in de vingers.

Hoe ziet de behandeling eruit?
Omdat de oorzaak van de ziekte niet bekend is, kan zij nog niet genezen worden. Wel kan een tijdige behandeling het ziekteproces aanzienlijk afremmen. Dat is belangrijk om beschadiging van bot en kraakbeen zoveel mogelijk te voorkomen. Want dergelijke beschadigingen kunnen, niet genezen. Ook is de behandeling erop gericht uw gezondheidstoestand optimaal te houden, zodat u zoveel mogelijk uw gewone dagelijkse leven kunt laten doorgaan.

Medicijnen
Medicijnen vormen het belangrijkste middel om de ontstekingen af te remmen en de pijn te verminderen. Het gebruik van medicijnen beperkt zich bij de meeste mensen met RA niet tot een enkele kuur. Meestal is langdurig medicijngebruik nodig. Bij de keuze van medicijnen spelen verschillende factoren een rol: hoe ernstig is de ziekte, welke bijwerkingen kunnen er optreden en hoe reageert u op het middel. Er wordt steeds een afweging gemaakt tussen de schade die de ziekte aan de gewrichten kan veroorzaken en de mogelijke bijwerkingen van een medicijn. Hoe deze balans uitvalt, verschilt van persoon tot persoon. Het is van belang de medicijn in te nemen zoals ze zijn voorgeschreven. Alleen dan kan worden vastgesteld of ze ook tot de gewenste resultaten leiden. Soms hebben mensen er moeite mee regelmatig medicijnen te moeten slikken. Ze kunnen bang zijn voor eventuele bijwerkingen.

Welke soorten medicijnen zijn er?
Er zijn verschillende soorten medicijnen tegen RA, die elk op hun eigen wijze werken. Doordat ze zo verschillend werken, wordt vaak een combinatie van verschillende medicijnen voorgeschreven. Ze worden in het algemeen onderverdeeld in vier groepen, te weten pijnstillers, ontstekingsremmende pijnstillers, langwerkende ontstekingsremmers en bijnierschorshormoon.

Verantwoord bewegen
In de behandeling van RA wordt steeds meer de nadruk gelegd op verantwoord blijven bewegen, ook wanneer de ziekte actief is. Doordat er nu goede medicijnen zijn om de ontstekingen af te remmen, is het ook mogelijk om meer in beweging te blijven. Het belang hiervan wordt steeds meer onderkend, omdat ervaring en wetenschappelijk onderzoek hebben geleerd dat vaardigheden en bewegingsfuncties die eenmaal verloren zijn gegaan, moeilijk zijn terug te winnen. Bij het bewegen dient u aan te sluiten bij de mogelijkheden van het moment. Een oefentherapeut Mensendieck kan u goed adviseren over een verantwoorde manier van bewegen.

Gewrichtsbescherming
Bij RA is het van belang om de gewrichten zo veel mogelijk te beschermen. Als de ziekte actief is en de gewrichten pijnlijk zijn, is dit vanzelfsprekender dan in periodes waarin de pijn weer weg is. Dan kost het vaak meer moeite om er alert op te zijn de gewrichten op een goede manier te belasten. Er zijn verschillende manieren om de gewrichten niet onnodig te belasten. Een ergotherapeut kan u hierover adviezen geven. Hulpmiddelen en spalken kunnen hierbij een rol spelen.

Alternatieve behandelmethoden
Veel mensen met reumatische ziekten vragen zich af of zij baat zouden kunnen hebben bij alternatieve behandelmethoden. Het gaat hier om zeer uiteenlopende behandelingen, zoals bijvoorbeeld voedingsadviezen, acupunctuur en homeopathie. Er is weinig bekend over de werking van alternatieve behandelingen. RA is een ziekte met een grillig verloop. Dat maakt het soms moeilijk om vast te stellen of een verbetering toe te schrijven is aan een bepaalde behandeling komt of omdat de ziekte op dat moment gewoon minder actief is. Veel alternatieve behandelmethoden worden niet vergoed door uw ziektekosten verzekeraar. Als u overweegt een alternatief behandelaar te raadplegen kunt u dit besreken met uw behandelend arts. Uw arts kan er dan bij de behandeling rekening mee houden.

Wat kunt u zelf doen?
In de behandeling van RA zijn medicijnen belangrijke wapens. Zij kunnen de ontsteking afremmen en zo blijvende schade aan het bot voorkomen. Maar veel mensen vragen zich ook af of er dingen zijn die zij zelf kunnen doen om invloed uit oefenen op hun ziekte.

De pijn verlichten
Er is, naast medicijnen, nog een aantal manier waarop u de pijn kunt verlichten. Sommige mensen hebben baat bij een ijspakking op een ontstoken gewricht. Hierbij gelden twee richtlijnen. Laat een ijspakking nooit langer dan tien minuten op het gewricht liggen. Ook moet u het ijs niet rechtstreeks op de huid leggen. Ander mensen krijgen juist minder last van de pijn als ze een warme douche nemen of ontspanningsoefeningen doen. U zult zelf moeten ontdekken wat in uw geval werkt.

Leefregels
Gewrichten die ontstoken zijn, mogen niet al te veel belast worden. Hoe kunt u dat doen in het dagelijks leven? Een eerste advies is om regelmatig van houding veranderen. Bijvoorbeeld niet te lang achter elkaar in dezelfde houding zitten, of zitten afwisselen met staan en lopen. Een ander advies is een uurtje te rusten tussen de middag. Kortom rust en activiteit afwisselen en afstemmen op de mogelijkheden van het moment. Bij activiteiten dient u pijn serieus te nemen als signaal dat u het gewricht aan het overbelasten bent. Ook is het van belang houdingen aan te leren die de gewrichten zoveel mogelijk beschermen. Bijvoorbeeld door langdurige, zware belasting te voorkomen en, als dat kan, grote gewrichten te gebruiken in plaats van kleine. De laatste tijd wordt steeds meer benadrukt hoe belangrijk het is, om verantwoord in beweging te blijven. Niet dat daarmee de ziekte kan genezen, maar wel kan het ervoor zorgen dat u minder last heeft van de gevolgen van de ziekte. U dient een balans te vinden tussen inspanning en rust nemen. In periodes waarin de ziekte actief is, zult u minder kunnen doen dan in periodes waarin u geen last heeft van de RA. U moet zelf uw grenzen leren kennen. Door het grillige verloop van de ziekte kunnen die van dag tot dag verschillen. Bewegen is ook van belang om een goede houding aan te leren en te behouden. Vandaar dat het ook af te raden is om bijvoorbeeld bij een ontstoken knie of heup een kussentje onder de benen te leggen. Dit verlicht wel de pijn, maar zorgt voor een verkeerde stand van de gewrichten.

Hydrotherapiegroepen
Veel reumapatientenverenigingen organiseren hydrotherapiegroepen. Hier kunt u. In verwarmd water onder begeleiding van een ervaren therapeut, gericht oefenen. Vaak wordt oefenen in het water gecombineerd met oefeningen op het droge. De ervaring leert dat leden van een oefengroep gemakkelijker de discipline van regelmatig bewegen opbrengen.

Deze informatie is geciteerd uit de folder Reuma, u weet het pas; Reumatoide Artritis, deze folder is uitgegeven door het Nationaal Reumafonds