Hyperventilatie

Hyperventilatie betekent letterlijk overademen. Deze overademing kan functioneel zijn, bijvoorbeeld ter voorbereiding op onderwater-zwemmen. Bij hyperventilatie wordt er echter niet functioneel geademd in relatie tot de lichamelijke inspanning; het evenwicht tussen lichamelijke processen en lichamelijke inspanning is verstoord, waardoor een groot scala van klachten kan ontstaan. Met nadruk dient gesteld te worden dat het hyperventilatiesyndroom geen ademhalingsprobleem is, maar een lichamelijke uiting van stress.

Belangrijkste klachten zijn:

- vermoeidheid
- algehele zwakte
- uitgeput zijn
- prikkelbaarheid
- gestoord slapen met angstdromen
- angst
- spanning
- bezorgheid
- apathie
- huilbuien
- neerslachtigheid
- duizeligheid
- wazig zien
- neiging tot flauwvallen, echt flauwvallen
- gestoord geheugen
- onvermogen tot concentratie
- hoofdpijn, druk in hoofd, band om hoofd
- onwerkelijk gevoel
- tintelingen in handen, voeten, rond mond
- spierklachten
- kriebel in keel, neiging tot hoesten
- kortademigheid, niet door kunnen zuchten, druk op borst, bandgevoel
- pijn in hartstreek, op ribbenboog
- droge mond
- stoelgang te snel, te traag

Oorzaken hyperventileren zijn o.a:

- grote hoogte (vliegen)
- longziekten
- hongeren
- nierziekte
- aspirinevergiftiging
- zwangerschap
- zware inspanning
- ontregelde diabetes
- prikkeling ademcentrum door medicijnen
- longembolie
- hartinfarct
- hersenaandoening
- spanning
- angst

Verschillende vormen van hyperventilatie

- Acute hyperventilatie: de patiënt reageert aanvalsgewijs met overademing op een voor hem/haar bedreigende situatie in een periode van enorme stress of van uitermate emotionele situaties.

- Chronische hyperventilatie: de patiënt hyperventileert zonder dat dit tot een aanval leidt. De patiënt zucht ongemerkt veelvuldig tussendoor. Alle bij hyperventilatie behorende klachten (zie Nijmeegse klachtenlijst) kunnen aanwezig zijn en reden zijn om een arts te consulteren. De ademhaling is in ontspannen situatie net iets onder de pathologische hyperventilatiegrens. Bij ingrijpende gebeurtenissen zal deze grens snel overschreden worden.

- Hyperventilatie-syndroom: dit is een verzameling van velerlei chronische klachten als gevolg van hyperventilatie afgewisseld met acute aanvallen. De patiënt is bang voor de aanvallen hetgeen weer aanzet tot hyperventileren. Het zelfoplossend vermogen van de patiënt is het meest verstoord of niet ontwikkeld. De hyperventilatie-aanval kan dan gebruikt worden als een ontsnapping uit een onaangename situatie; de patiënt somatiseert.